Từ một hai năm nay, khái niệm Thương mại điện tử được thỉnh thoảng nhắc đến trên báo, đài, các cuộc họp của Chính phủ, Thành phố... Người dân cũng vì thế mà “loáng thoáng” nghe qua về Thương mại điện tử, tuy nhiên, phần lớn người dân và doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) Việt Nam vẫn chưa thực sự hiểu rõ về Thương mại điện tử và đặc biệt là lợi ích Thương mại điện tử có thể mang lại cho DNVVN, cho người dân, cho nền kinh tế và cho xã hội Việt Nam.
Bài viết này xin được mạo muội nêu ra một vài lợi ích chung nhất mà Thương mại
điện tử có thể mang lại cho nền kinh tế và xã hội Việt Nam nói chung và cho từng cá nhân, từng DNVVN
Việt Nam nói riêng. Nhưng trước hết, xin
được phép giải thích đôi điều về Thương mại điện tử.
Thương mại điện tử có thể được hiểu theo nhiều cách, có quan
niệm cho rằng phải có thanh toán qua mạng mới là Thương mại điện tử, phải có đầy
đủ các hoạt động kinh doanh được thực hiện qua mạng (quản lý dữ liệu khách hàng,
quản lý và xử lý đơn hàng, thanh toán qua mạng, chữ ký điện tử...) thì mới được
gọi là Thương mại điện tử... Nhưng như thế thì khái niệm Thương mại điện tử này
còn khá xa vời với tình hình chung ở Việt Nam hiện nay, vì thế, xin được hiểu
trong bài này rằng Thương mại điện tử là việc áp dụng một hay nhiều khâu trong
các hoạt động thương mại dựa trên các công cụ điện tử, cụ thể là Internet và
WWW, các khâu đó có thể là marketing, trưng bày thông tin, giao dịch trao đổi
qua email v.v...
Thương mại điện tử có thể được chia ra làm 3 loại sau B2B,
B2C, và P2P. (Có thể có những cách chia khác). B2B có nghĩa là giao dịch Thương
mại điện tử giữa doanh nghiệp (DN)
và DN
(business-to-business). B2C là giao dịch Thương mại điện tử giữa DN và cá nhân người tiêu dùng
(business-to-customer). P2P là giao dịch Thương mại điện tử giữa các cá nhân với
nhau (Peer-to-Peer).
|
|
B2B
|
B2C
|
P2P
|
|
Định nghĩa
|
Các DN dùng mạng
Internet, WWW (website) để trao đổi thông tin mua bán, tìm kiếm khách hàng,
trưng bày sản phẩm, thậm chí cho phép đấu giá cung cấp hàng hóa, đấu thầu
trên mạng v.v...
|
Các DN trưng bày thông
tin, sản phẩm, dịch vụ trên mạng để quảng bá đến với các cá nhân tiêu dùng,
dùng mạng Internet để phục vụ các cá nhân tiêu dùng như cho phép họ thực hiện
việc mua hàng, trả tiền qua mạng, trả lời mọi câu hỏi của khách hàng v.v...
|
Một website được một
DN xây dựng nhằm mục đích tạo “sân chơi” cho các cá nhân có nhu cầu trao đổi
thông tin, mua, bán với nhau. Ví dụ cụ thể là www.ebay.com là website đấu giá
trực tuyến nổi tiếng dạng P2P.
|
|
Đối tượng tham gia
|
Các DN với nhau, không
giới hạn phạm vi lãnh thổ
|
DN (bên bán) và đông
đảo các cá nhân là người tiêu dùng (bên mua hoặc bên được hưởng dịch vụ miễn
phí hoặc có trả tiền)
|
Các cá nhân trao đổi
thông tin, giao dịch với nhau dựa trên công cụ, tiện ích mà website này cung
cấp
|
|
Mô hình có thể áp dụng
ở Viêt Nam
|
- Quảng bá trên thị trường toàn cầu với chi phí thấp
- Mở rộng thị trường
- Tiết kiệm chi phí hoạt động, liên lạc, in ấn...
- Quản lý thông tin tốt hơn, chính xác hơn
|
- Đẩy mạnh quảng bá thông qua mạng Internet với chi phí thấp,
hiệu quả cao (đối với một số loại hình DN)
- Nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng để tăng lợi thế
cạnh tranh
- Có thêm nhiều khách hàng
|
Nếu DN đứng ra xây
dựng những website như nói trên thì sau một thời gian, website này cũng có
thể có doanh thu từ nguồn quảng cáo như các DN khác đặt banner trên website
này
|
|
Lợi ích cho DN
|
- Quảng bá trên thị trường toàn cầu với chi phí thấp
- Mở rộng thị trường
- Tiết kiệm chi phí hoạt động, liên lạc, in ấn...
- Quản lý thông tin tốt hơn, chính xác hơn
|
- Đẩy mạnh quảng bá thông qua mạng Internet với chi phí thấp,
hiệu quả cao (đối với một số loại hình DN)
- Nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng để tăng lợi thế
cạnh tranh
- Có thêm nhiều khách hàng
|
Nếu DN đứng ra xây
dựng những website như nói trên thì sau một thời gian, website này cũng có
thể có doanh thu từ nguồn quảng cáo như các DN khác đặt banner trên website
này
|
|
Lợi ích cho quốc gia
|
- Xuất khẩu tăng
- Lợi nhuận DN tăng làm tăng nguồn thu cho nhà nước
|
- Lợi nhuận DN tăng
làm tăng nguồn thu cho nhà nước
|
- Góp phần gánh vác
với nhà nước về việc nâng cao dân trí, kiến thức cho mọi người
|
|
Lợi ích cho cộng đồng
|
- Công ăn việc làm tăng khi DN làm ăn hiệu quả và mở rộng quy mô
- DN đóng góp cho những chương trình dành cho cộng đồng
|
- Công ăn việc làm tăng khi DN làm ăn hiệu quả và mở rộng quy mô
- DN đóng góp cho những chương trình dành cho cộng đồng
- Chất lượng dịch vụ tốt hơn, thông tin cung cấp đầy đủ hơn
|
- Kho kiến thức để học hỏi
- Được cộng đồng quan tâm hướng dẫn khi có nhu cầu
|
Tóm lại, có thể nói như sau:
* Đối với DN: Thương mại điện tử hiện nay hỗ trợ DN rất
tốt trong việc marketing và tìm kiếm cơ hội kinh doanh, nhất là trên thị trường
quốc tế. Tương lai không xa, Thương mại điện tử sẽ giúp DN tiết kiệm nhiều chi
phí hoạt động vì đa số các hoạt động kinh doanh đều được hệ thống CNTT quản lý.
* Đối với cá nhân hay cộng đồng: Thương mại điện tử mang
lại rất nhiều lợi ích cho cá nhân như:
- Quyền chọn lựa dịch vụ, sản phẩm để có thể an tâm khi mua (vì Thương
mại điện tử buộc các DN phải cạnh tranh bằng chất lượng, giá cả, dịch vụ nên
cuối cùng là người tiêu dùng có lợi)
- Truy cập nguồn thông tin, kiến thức phong phú, bổ
ích
- Được hưởng lợi ích từ
cộng đồng trực tuyến – như những người bạn “ảo” sẵn sàng giúp nhau khi một ai đó
có nhu cầu cần được hỗ trợ
* Đối
với quốc gia: Thương mại điện tử sẽ góp phần rất lớn vào việc phát triển nền
kinh tế quốc gia, phục vụ lợi ích cộng đồng (chủ yếu là thông tin, kiến thức,
dịch vụ) để giúp Việt Nam nâng cao dân trí, phát triển kinh tế, sớm sánh vai
cùng các nước trong khu vực.
Tuy nhiên, con đường để đạt được những lợi ích này hiện nay
vẫn chưa được triển khai tốt. Nhận thấy tình hình như thế, có một vài công ty đã
mạnh dạn đi tiên phong trong lĩnh vực xúc tiến Thương mại điện tử với những hoài
bão mang lại lợi ích cho DNVVN VN, cho cộng đồng, và cho quốc gia. Điển hình là
Cty TNHH V.E.C (www.vecvn.com) với một số website như
www.vnmarketplace.net chuyên hỗ trợ
DNVVN VN xúc tiến xuất khẩu, www.vnbizcenter.com chuyên
phổ biến kiến thức Thương mại điện tử cho cộng đồng, www.toiyeudulich.com nhằm phục vụ nhu
cầu thông tin, du lịch của cộng đồng và đồng thời hỗ trợ xúc tiến quảng bá cho
các đơn vị du lịch, ẩm thực, giải trí.
Được biết, V.E.C còn một vài dự án
sắp khai trương nhằm phục vụ cộng đồng như cung cấp kiến thức về nhiều lĩnh vực
bằng tiếng Việt, cung cấp thông tin cập nhật về tiêu dùng cho các cá nhân v.v...
Ngoài ra, V.E.C cũng có tham gia đóng góp vào Chiến lược Phát triển TMĐT của
Tp.HCM đến năm 2010 với mong muốn góp phần mang lại lợi ích nhiều nhất cho DN,
cho cộng đồng, và cho đất nước.
Các DNVVN VN nên suy nghĩ về việc áp dụng Thương mại điện tử
để làm tăng lợi thế cạnh tranh của mình, trước thềm những thay đổi to lớn về môi
trường kinh doanh như việc VN sắp gia nhập WTO, sắp chính thức gia nhập AFTA.
Nếu không thay đổi, không tiến bộ, có nghĩa là DN sẽ phải ra khỏi cuộc chơi. Nếu
DN chưa rõ những gì cần làm, có thể nhờ V.E.C tư vấn hỗ trợ.
(THÁI AN -Nguồn V.E.C)
|